Democratie van de 21e eeuw

Democratie van de 21e eeuw

maandag 31 oktober 2016

De lokale democratie is aan vernieuwing toe, ook in Baarn. Veel inwoners van onze gemeente voelen zich niet of nauwelijks verbonden met hun volksvertegenwoordigers in de gemeenteraad. Ook in onze gemeente groeit de kloof tussen burgers en politici.

In het beginselprogramma van GroenLinks staat: "GroenLinks staat voor het democratisch ideaal van gelijke zeggenschap voor iedereen. Een ideaal van burgerschap waarin iedereen volledig in de democratische processen kan participeren en zich verantwoordelijk voelt voor de inrichting van de samenleving. Waar mogelijk moet sprake zijn van burgerparticipatie; de verantwoordelijkheid voor de besluitvorming ligt bij de politiek."

GroenLinks wil dus dat iedereen even veel invloed heeft op de besluiten die er in de gemeenteraad worden genomen. Met burgerschap bedoelen we dat iedereen zich verantwoordelijk voelt voor de inrichting van de samenleving en bij besluitvorming daarover voldoende mogelijkheden krijgt om zijn of haar mening te laten horen. Inwoners moeten zo veel mogelijk in staat worden gesteld zelf initiatieven te nemen om hun leefomgeving te verbeteren, de gemeenteraad stelt hiervoor de kaders.

De samenleving verandert, maar het democratisch proces verandert niet mee. Ook in Baarn werkt de overheid voor burgerinitiatieven soms eerder belemmerend dan stimulerend. Dat is vreemd, want diezelfde gemeente doet steeds vaker een beroep op het zelforganiserend vermogen van haar inwoners. Taken die de overheid jarenlang voor haar inwoners heeft gedaan, worden nu teruggelegd bij de burgers. Dit vraagt om een andere houding van diezelfde overheid. De voorzichtige houding de gemeente Baarn zorgt ervoor dat steeds meer bewonersinitiatieven min of meer 'buiten het gemeentehuis om' plaatsvinden. Dat is een gemiste kans. De overheid zou dit soort initiatieven juist moeten omarmen, ze, binnen de door de gemeenteraad gestelde kaders, ondersteunen en ze gebruiken als informatiebron over wat er in de gemeente leeft.

Actieve burgers hebben een actieve overheid nodig. Een overheid die meedenkt en mensen een adequate ondersteuning geeft. GroenLinks wil burgers meer zeggenschap geven in de manier waarop de samenleving wordt ingericht. Dit kan via burgerpanels over een specifiek onderwerp bijv. het centrumgebied, via wijkbudgetten, Right to Challenge, een burgerbegroting, G1000 bijeenkomsten of de zogenaamde 'dorpsoploop', een bijeenkomst waar inwoners gezamenlijk plannen maken en met elkaar in gesprek gaan over de toekomst van hun dorp of stad. Actieve burgers hebben een overheid nodig die vertrouwen heeft in hun vermogen om initiatieven te nemen, die niet zelf alle touwtjes in handen wil houden en niet elke stap wil controleren.

Op weg naar de democratie van de 21e eeuw heeft GroenLinks Baarn in 2015 een motie ingediend voor  een burgerbegroting voor Baarn. Hierin zouden de inwoners kunnen meedenken en onderhandelen over de verdeling van de publieke geldbronnen. Helaas was er bij de andere partijen te weinig steun voor dit plan.

In Nederland is het vertrouwen in de democratie groot. Toch heerste er onvrede. Inwoners hebben het gevoel dat politici te weinig naar hen luisteren en dat zij, de inwoners, te weinig invloed hebben op de politieke besluitvorming. Tijdens raadsvergaderingen overheerst te vaak de competitie tussen partijen en politici en is er dikwijls te weinig aandacht voor burgerinvloed en burgerparticipatie. Terwijl inwoners juist meer zeggenschap willen over de manier waarop de overheid zich met hun leefomgeving bemoeit.

Dit alles vraagt om een andere rol van de gemeenteraad. Een representatieve democratie blijft nodig om legitieme besluiten te nemen, maar om de hierboven geschetste redenen past het huidige politieke systeem niet bij de samenleving waarin we nu leven. Hoe dan wel?

Volgens GroenLinks moeten volksvertegenwoordigers van de 21ste eeuw veel meer contact hebben met de mensen voor wie ze werken. Gemeenteraadsleden kunnen zo optimaal gebruikmaken van de kennis en kunde van burgers en op de hoogte blijven van wat er in hun gemeente leeft. Hierdoor ontstaat niet alleen meer verbinding, maar ook een kwalitatief betere besluitvorming, en dus een gezondere samenleving waar iedereen zich gehoord voelt.

GroenLinks is van mening dat de Baarnse gemeenteraad op dit moment niet aan deze eis voldoet. De raad is te veel naar binnen gericht en staat onvoldoende open voor stemmen uit de samenleving. Dit versterkt de onverschilligheid die veel inwoners voelen ten aanzien van Laanstraat 1. Het is voor veel niet-ingewijden onduidelijk wat er in de raadszaal gebeurt, de informatie is onvolledig of moeilijk te begrijpen, waardoor veel inwoners zich buitengesloten voelen en afhaken. En als iemand wel de moeite neemt om tijdens een raadsvergadering te komen vertellen wat hij vindt over onderwerp wat hem aan het hart gaat, wordt zijn verhaal door de gemeenteraad kil en met desinteresse ontvangen. Van een gesprek is geen sprake. Maximaal 5 minuten krijgt een inspreker het woord, daarna wordt hij niet zelden aan een waar kruisverhoor onderworpen of zonder een enkele vraag weer naar de publieke tribune gedirigeerd. Zo worden burgers – deskundigen en belanghebbenden – afgeschrikt om hun stem te laten horen en gaat belangrijke informatie verloren.

GroenLinks zou graag meer ruimte creëren voor echt contact tussen politici en inwoners die zich bij een bepaald onderwerp betrokken voelen. Het voorstel van de beweging Code Oranje om drie keer per jaar een dorpsoploop met 150 inwoners te organiseren spreekt ons zeker aan.

Een kleine stap in de goede richting zou wat ons betreft ook zijn om een deel van de vergaderingen van de gemeenteraad niet op het gemeentehuis te laten plaatsvinden, maar in de wijk. De gemeente moet inwoners dan wel overtuigen van het feit dat hun aanwezig nuttig en gewenst is, dat er naar ze geluisterd wordt. Dan gaan politici als het ware op bezoek bij de inwoners, in plaats van dat inwoners bij de raad 'op audiëntie mogen komen'. Uit ervaring weet ik dat  mensen in zo’n opzet beter gehoord worden en dat er inderdaad gemakkelijker een gesprek tot stand komt. GroenLinks is dus een groot voorstander van verbetering van de contacten tussen inwoners en raadsleden en heeft daarbij een voorkeur voor raadsvergaderingen in de wijk, de burgerbegroting en volksoplopen over specifieke onderwerpen.

Heidi van Otten
Fractievoorzitter GroenLinks Baarn

GroenLinks blogt


Wilt u reageren?
Stuur GroenLinks een e-mail via onderstaande knop.




Blogarchief


Blijf op de hoogte

Ja, ik wil mails ontvangen van GroenLinks Baarn.
Naam

E-mailadres

Niet invullen
logo Groenlinks Baarn