Algemene beschouwingen bij Perspectiefnota 2016 - 2019

Algemene beschouwingen bij Perspectiefnota 2016 - 2019

donderdag 11 juni 2015, door: Jeroen Bosman

Op 11 juni vinden de Algemene beschouwingen bij de Perspectiefnota 2016 - 2019 plaats. Hieronder vindt u de inbreng van GroenLinks.

Geachte voorzitter, leden van de raad, leden van het college en belangstellenden,

Politiek draait om het inrichten van de samenleving. Eén keer per jaar, tijdens de Algemene Beschouwingen bij de Perspectiefnota, hebben we als raadsfracties de mogelijkheid om los van de raadsagenda uiteen te zetten welke keuzes we daarbij maken en waarom we die keuzes maken.
Aan ons de eer om vandaag de aftrap te verrichten.

Voorzitter, in het politieke debat gaat het vaak - te vaak - over geld. Veel politieke keuzes worden primair gemaakt op basis van de financiële opbrengsten en niet zozeer op basis van de maatschappelijke impact. Uitdagingen bij het inrichten van de samenleving worden teruggebracht tot de vraag: "Wat kost dat allemaal wel niet?" En vervolgens: "Hoe zorgen we dat het minder gaat kosten?" Onze nieuwe fractievoorzitter in Den Haag, Jesse Klaver, spreekt in dit verband van de economisering van de samenleving.
Natuurlijk is het belangrijk om kosten in de hand te houden. Laat één ding helder zijn: de fractie van GroenLinks is blij dat het college vandaag een sluitende begroting kan presenteren.
Waar het ons om gaat is dat de politiek zich vaak te veel opstelt als boekhouder en te weinig als inspirator. Kosten besparen, voorzitter, is geen doel op zich. Wij zien geld als een vorm van energie, een middel om gewenste ontwikkelingen mogelijk te maken. En daar willen we het vandaag over hebben. Wat is gewenst en hoe maken we dat mogelijk?

Als wij als GroenLinks-fractie stilstaan bij vragen over de inrichting van de samenleving, komen we steeds weer uit bij het begrip duurzaamheid. En dat moet u breder zien dan zonnepanelen en fietsvoorzieningen, hoewel dat - zoals u weet - zaken zijn die ons na aan het hart liggen. Voor ons is duurzaamheid de kern van een langetermijnvisie op onze samenleving. Een ideaal, zo u wilt.
Wij dromen van een leefbare, ontspannen samenleving waarin iedere mens tot zijn of haar recht komt en waarin we zuinig omspringen met de plaats waar die samenleving gehuisvest is: onze aarde.
Binnen de Baarnse schaal betekent dat dat wij ons in onze politieke keuzes laten inspireren door het uitzicht op:
  • een groen Baarn,
  • een sociaal Baarn, en
  • een open Baarn.

Een groen Baarn

Voorzitter, wij willen een groen Baarn. In alle betekenissen van het woord.
Om te beginnen de meest voor de hand liggende. Juist in deze tijd van het jaar is zichtbaar hoe prettig het is om te wonen, werken en recreëren in een gemeente met veel natuur. De Oranjes hielden al van groen. Daardoor is Baarn vorstelijk geworden.
Laten we die natuur behouden en waar nodig verder ontwikkelen. Niet alleen omdat we er zo van kunnen genieten, maar ook omdat zij een waarde in zich vertegenwoordigt en zorgt voor de zuurstof die wij als mensen nodig hebben.

Hoe prettig het ook toeven is in een groene oase: de wereld houdt niet op bij onze gemeentegrenzen. Wat elders in de wereld gebeurt raakt ook ons. Wij zijn blij dat het college ambities heeft op het gebied van klimaat en duurzaamheid. Maar van ons mag het allemaal wel wat steviger. Het besef groeit dat fundamentele keuzes nodig zijn om onze aarde goed achter te laten voor onze kinderen en kleinkinderen. De technische mogelijkheden om daarin concrete stappen te zetten volgen elkaar in razend tempo op. Als we nu achterover leunen, missen we de boot.
Laten we de komende jaren eens echt werk maken van de transitie naar duurzame energie. Door duurzaamheidseisen al in het ontwerp in bouwplannen mee te nemen in plaats van ze er aan het eind van het bouwproces nog even in te fietsen. Door slimme laadpalen te installeren. Door inwoners de gelegenheid te geven om te participeren in zonnepanelen op daken van openbare gebouwen en bedrijven die maatschappelijk verantwoord willen ondernemen. En misschien ook wel aan de zuidkant van de toekomstige geluidswal langs de A1. Wij zetten de initiatieven van onze toenmalige wethouder voort en zijn in gesprek met EnergiekBaarn om hierin op creatieve wijze doorbraken te bereiken.

Een groen Baarn is ook een Baarn waarin de auto minder prominent aanwezig is. Dan kunt u denken aan verkeersremmende maatregelen, maar laten we ook kijken naar de bron.
Hoe dichterbij je iets haalt, hoe minder verkeersbewegingen nodig zijn. Graag doe ik bij deze een oproep aan onze inwoners. Door uw inkopen waar mogelijk in Baarn te doen - liefst op de fiets - slaat u twee vliegen in één klap: u beperkt de uitstoot van CO2 en u bouwt mee aan een vitale dorpsgemeenschap.
Het is aan de politiek om deze ontwikkeling naar een vitaal dorp te faciliteren. Laten we in de plannen voor versterking van het centrum de ruimte geven aan ondernemers met een specifiek, bij voorkeur lokaal of regionaal aanbod en aan kleine zelfstandigen met innovatieve ideeën op het gebied van duurzaamheid. Zo maken we Baarn onderscheidend.
Ga hiertoe in overleg met pandeigenaren om leegstand op creatieve wijze tegen te gaan. Vastgoed is bedoeld om te gebruiken!

Een sociaal Baarn

Voorzitter, wij willen een sociaal Baarn. Een Baarn waarin mensen tot hun recht komen. Wij zien de participatiesamenleving als een samenleving waarin iedereen vanuit zijn of haar talenten zijn of haar bijdrage levert. Dat vereist op een aantal punten een andere benadering dan tot nu toe gebruikelijk is.

In de samenleving zoals we die nu kennen is betaald werk nog steeds het uitgangspunt. Daarbij is allereerst het bedrijfsleven aan zet. Wel kan de gemeente de toegang tot betaald werk faciliteren door vraag en aanbod op moderne wijze bij elkaar te brengen. Vraag wat bedrijven nodig hebben om hun verantwoordelijkheid te nemen. En benut het principe van de Beursvloer voor werkgevers, werkzoekenden en scholieren die een stageplaats zoeken.
De Participatiewet eist dat we in Baarn een aantal garantiebanen creëren. Wat GroenLinks betreft geeft de gemeente daarin het goede voorbeeld. Bedrijven die werk willen maken van Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen - en dat worden er snel meer - zullen dan volgen.

Maar laten we ons niet blindstaren op het creëren van banen. Er zijn vele vormen waarin inwoners kunnen bijdragen aan de samenleving: in een baan, als fulltime of parttime ondernemer, als vrijwilliger, als mantelzorger. En steeds vaker in combinaties van deze rollen. Dat is helemaal van deze tijd, waarin mensen hun leven zelf willen inrichten. En het past perfect in het concept van de participatiesamenleving. GroenLinks Baarn heeft zich altijd hard gemaakt voor een goede ondersteuning van vrijwilligers en mantelzorgers. En dat gaat verder dan het uitreiken van een jaarlijkse prijs. Denk aan onze breed gedragen motie over respijtzorg in de vorige raadsperiode.
We kunnen mensen zonder betaalde baan als een probleem zien, maar ook de aandacht richten op het enorme potentieel dat in die groep verscholen zit. Het activeren van intrinsieke motivatie werkt veel beter dan dwang. Ga op zoek naar latent talent. Enthousiasmeren, coachen en begeleiden.

En voorzitter: er zullen altijd mensen zijn die niet betaald kunnen werken. Omdat ze er echt niet toe in staat zijn of omdat er voor hen geen betaald werk beschikbaar is. Vaak is hierbij sprake van stapeling van problematiek en zijn er geen eenvoudige oplossingen voorhanden. Voor hen moet er een goed vangnet zijn met uitzicht op verlichting, zodat armoede niet overgaat van ouder op kind.
Met de drie decentralisaties heeft de gemeente instrumenten in handen gekregen om te voorkomen dat kwetsbare mensen in de problemen komen. Preventie en voorlichting, om te beginnen bij jongeren, zijn van groot belang. Maar soms is het nodig om te repareren. We willen niet dat huishoudens met schulden in een uitzichtloze situatie terecht komen omdat ze geen toegang krijgen tot de schuldhulpverlening. Wij gaan hierover binnenkort schriftelijke vragen stellen.
We zullen er scherp op toezien dat onze basisvoorzieningen op het gebied van zorg, welzijn en cultuur toegankelijk blijven voor mensen met een smalle beurs. Noodzakelijke efficiëntieslagen mogen niet ten koste gaan van degenen die de voorzieningen het hardst nodig hebben. Zorg ervoor dat de toegang tot de zorg niet onnodig moeilijk wordt gemaakt. En vecht voor het behoud van voorzieningen als de openbare bibliotheek!

En tenslotte: wat ons betreft strekt een sociaal Baarn zich ook uit over de landsgrenzen. Onze buurgemeenten Laren en Eemnes zijn FairTrade-gemeente en Hilversum heeft besloten het te worden. Waarom wij nog niet?

Een open Baarn

Voorzitter, wij willen een open Baarn. En wat ons betreft gaat dat een stuk verder dan het in een vroeg stadium informeren van inwoners over plannen, zoals het coalitieakkoord stelt.

Aan het begin van mijn bijdrage stelde ik dat politiek draait om het inrichten van de samenleving. Maar als de politiek zich verschanst in een ivoren toren en daaruit pas afdaalt als zij haar plannen uitgewerkt op papier heeft staan, begrijpt ze de tijdgeest niet. De samenleving wordt snel mondiger. De democratie in zijn huidige vorm is toe aan groot onderhoud.
Overal in het land lopen experimenten met vormen van co-creatie tussen gemeenten en inwoners die een actieve rol pakken bij het inrichten van de samenleving. Wij willen dat onze gemeente daarin niet achterblijft, maar experimenten op het gebied van doe-democratie, buurtinitiatieven en community development faciliteert en waar nodig initieert. Dan krijgt besluitvorming draagvlak en daarmee een duurzaam karakter. U kunt daarin van ons in de rest van deze raadsperiode initiatieven verwachten.

En voorzitter, laten we als raads- en steunfractieleden ook in de spiegel kijken. In het recente verleden stond in ons aller optreden binnen dit huis het belang van onze gemeenschap niet altijd voorop. Een cultuuromslag is hard nodig.
Als GroenLinks Baarn willen wij daarin ons steentje bijdragen door op een opbouwende manier invulling te geven aan onze rol als oppositiepartij: constructief waar het kan, kritisch waar het moet. Hard op de inhoud, zacht op de relatie.
Onze inwoners verdienen dat en mogen dat van ons verwachten.

Dank u wel.

Blijf op de hoogte

Ja, ik wil mails ontvangen van GroenLinks Baarn.
Naam

E-mailadres

Niet invullen
logo Groenlinks Baarn