Investeren in mensen: naar een stimulerende bijstandsregeling

Investeren in mensen: naar een stimulerende bijstandsregeling

woensdag 16 december 2015, door: Jeroen Bosman

Iedere gemeente in Nederland ontvangt jaarlijks van het rijk een budget om de sociale voorzieningen te kunnen betalen. Dat budget varieert per jaar. Het kan zo maar zijn dat de gemeente aan het eind van het jaar geld tekort komt. Dat is dit jaar in Baarn het geval.
Gelukkig kent het rijk een vangnetregeling. Om daarvoor in aanmerking te komen, moet de gemeente een analyse maken van de oorzaak van het tekort en een plan van aanpak opstellen om het tekort het hoofd te bieden.

In de Besluitraad van december kwam dit plan van aanpak ter sprake.
De GroenLinks-fractie had moeite met een aantal maatregelen die de druk op uitkeringsgerechtigden verhogen, zoals intensievere controles, een striktere handhaving op de sollicitatieplicht en het bevorderen van seizoensarbeid. Lees onze bijdrage aan het debat.

Voorzitter, het plan van aanpak heeft alles wat je van een plan van aanpak mag verwachten: een analyse van het probleem, een overzicht van te bereiken doelstellingen en een opsomming van maatregelen om die doelstelling te bereiken.

Maar dan schiet me een beroemde uitspraak van Albert Einstein te binnen: "We kunnen een probleem niet oplossen met de denkwijze die het heeft veroorzaakt." En dan wordt het een ander verhaal.

Waar is de visie? Waar is de mens in het geheel? Gelooft het college nou echt dat je het complexe vraagstuk van 'meedoen in de samenleving' kunt oplossen door aan wat knoppen te draaien?

Op zich is het idee achter de Participatiewet zo gek nog niet. Zet in op de eigen kracht en zelfredzaamheid van mensen. Maar in de uitwerking is in Den Haag een klassieke denkfout gemaakt. In het systeem zijn allerlei repressieve prikkels als verplichte sollicitaties, re-integratietrajecten en tegenprestaties opgenomen. Wie zich daar niet aan houdt, hangt een strafkorting op de uitkering boven het hoofd.

De Amerikaanse psycholoog Eldar Shafir heeft onderzocht wat schaarste doet met het denkvermogen van mensen. Geldgebrek leidt tot zorgen en stress die volledig bezit nemen van iemands denkkracht. Ruimte voor toekomstplannen en zoeken naar werk is er in die situatie niet. En het helpt niet mee als dat werk er bijna niet is.
Een sociaal beleid dat bol staat van deadlines en strafmaatregelen brengt werkzoekenden alleen maar verder in de ellende. Ze verkrampen door alle regels en controles. Ze blokkeren door de toon en het wantrouwen waarmee ze door de overheid worden bejegend.
Dat werkt contraproductief en vergroot de kloof tussen burger en overheid. Met als gevolg: mensen die zichzelf gaan zien als slachtoffer. En dat wilden we nou juist voorkomen.

Ook dit college is in de ban van dit schaarstedenken. Of: zoals Jesse Klaver het noemt: economisme. Er is een financieel tekort en dus gaan we kosten reduceren. En hoe doen we dat? Door meer administratie, meer controles en meer handhaving. Daar zit iets kroms in.

Het was op maandag 7 december voorpaginanieuws in de Volkskrant: steeds meer gemeenten zien in dat het huidige systeem om mensen aan het werk te krijgen onevenredig veel tijd en geld kost.
Overal komen experimenten van de grond om het eens anders aan te pakken. Mensen met geldzorgen worden tijdelijk vrijgesteld van verplichtingen en eerst begeleid in het op orde krijgen van hun financiën. Ze worden een tijd niet in beslag genomen door zorgen over strafkortingen en krijgen overzicht en ruimte, waardoor ze hun denkvermogen kunnen inzetten op waar het werkelijk om gaat: meedoen in de maatschappij.
Dat heet investeren in mensen. En een goede investering betaalt zichzelf terug.

In Eindhoven heeft de raad vorige week een initiatiefvoorstel van GroenLinks voor een experiment met een stimulerende bijstandsregeling aangenomen. Een initiatiefvoorstel dat door D66 en een lokale partij werd omarmd.

Voorzitter, we begrijpen dat dit niet het moment is om het sociaal beleid van de gemeente Baarn eens flink op de schop te gooien. Maar als GroenLinks-fractie kijken wij met veel belangstelling naar dergelijke experimenten. Wij willen investeren in mensen. Minder repressie, meer preventie.

Wij zijn benieuwd hoe andere fracties daar tegenaan kijken.

Blijf op de hoogte

Ja, ik wil mails ontvangen van GroenLinks Baarn.
Naam

E-mailadres

Niet invullen
logo Groenlinks Baarn