Waarom GroenLinks Baarn voor betaald parkeren is

Waarom GroenLinks Baarn voor betaald parkeren is

zondag 7 februari 2010, door: Wim Genuit

Bent u voor of tegen gratis parkeren in Baarn? Vraag het een gemiddelde bezoeker van het centrum en het zal u niet verbazen dat een grote meerderheid zal antwoorden met “vóór”.

Natuurlijk, we betalen nu eenmaal niet graag voor iets dat we ook gratis kunnen krijgen.

Maar de vraag is niet goed gesteld. De aanleg en het onderhoud van parkeerplaatsen kosten geld. Ook het feit dat de ruimte die gereserveerd wordt voor parkeren niet voor andere doeleinden gebruikt kan worden, kost geld. In die zin is parkeren nooit gratis. De vraag is dus niet zozeer óf er betaald moet worden, maar eerder wíe de rekening van het parkeren betaalt. Is het de gemeenschap die moet opdraaien voor alle kosten, of is het misschien redelijk om van de gebruiker van de parkeerruimte ook een bescheiden bijdrage te vragen? Zo gesteld, klinkt de vraag al heel anders!

GroenLinks pleit in Baarn al heel lang voor het instellen van betaald parkeren in het centrum. Niet omdat we dat zien als een gemakkelijke manier om de gemeentekas te spekken over de spreekwoordelijke rug van de reeds veelgeplaagde automobilist. Maar wel omdat betaald parkeren bijdraagt aan een bewuster en selectiever gebruik van schaarse parkeerruimte in het centrum, en daarmee ook bijdraagt aan een afname van het autoverkeer van en naar het centrum. Dat is goed voor de verkeersveiligheid, goed voor het milieu en goed voor ieders gezondheid. En overigens is het naar onze mening niet meer dan redelijk dat de gebruiker meebetaalt aan voorzieningen als parkeerruimte.

Uiteraard moet er wel een goede uitzonderingsregeling komen voor mensen die onevenredig zwaar getroffen zouden worden door een betaald parkeren maatregel. Bijvoorbeeld omdat ze erg vaak in het centrum moeten zijn (centrumbewoners) of geen alternatief hebben voor de auto (zoals mensen die slecht ter been zijn). Maar hiervoor kunnen eenvoudige criteria worden vastgesteld waarmee in menig andere plaats al ruimschoots ervaring is opgedaan.

Hieronder zetten we onze argumenten voor betaald parkeren nog even op een rijtje.

Verkeersveiligheid

Veel mensen klagen over het drukke verkeer door het centrum van Baarn. Sommigen, vooral ouderen, durven zelfs nauwelijks de straat op om lopend of fietsend aan het verkeer deel te nemen. Veel politieke partijen hebben dan ook het terugdringen van het autoverkeer als belangrijk actiepunt opgenomen in hun verkiezingsprogramma’s (meestal zonder erbij te vertellen hoe ze dat denken te bereiken overigens). Van alle mensen die per auto naar het centrum komen, woont een groot deel in Baarn. Natuurlijk hebben sommigen daarvan een goede reden om met de auto te gaan, maar er zijn er waarschijnlijk ook veel die alleen maar uit gewoonte in de auto stappen. Als die laatste autogebruikers hun auto allemaal zouden thuislaten en op de fiets of lopend naar het centrum zouden komen, is een flink deel van de verkeersoverlast en onveiligheid opgelost. Betaald parkeren helpt de verstokte autorijder om een betere vervoerskeuze te maken.

Milieu

Uit landelijk onderzoek (1) blijkt dat bijna een kwart van het totale aantal verplaatsingen dat we met elkaar maken korte ritten betreft (afstand tot 7,5 km), gemaakt met de auto. Korte autoritten zijn verhoudingsgewijs veel slechter voor het milieu dan autoritten over een langere afstand, omdat de motor in koude toestand meer luchtverontreiniging uitstoot en er in de bebouwde kom ook minder met constante snelheid gereden wordt. In een recent rapport (2) wordt de effectiviteit van verschillende maatregelen onderzocht om het aantal vervuilende autoritten te verminderen. Betaald parkeren staat in dit rapport in de top tien van maatregelen die het meest effectief zijn in de strijd tegen luchtverontreiniging door de auto. Gebruik van andere middelen van vervoer draagt trouwens ook bij aan de vermindering van de CO2-uitstoot. Dat hoeven we, zeker na de klimaattop in Kopenhagen, niemand meer uit te leggen.

Betaald parkeren is dus goed voor het milieu en goed voor het klimaat.

Volksgezondheid

Tja, zult u zeggen, is het niet een beetje uit de tijd dat de overheid zich bemoeit met de gezondheid van mensen. Mensen zijn toch zelf verantwoordelijk voor hun leven en gezondheid? Dat is maar gedeeltelijk waar. Voorkomen is beter dan genezen. Preventieve gezondheidszorg is veel effectiever en goedkoper dan het behandelen van welvaartsziekten die het gevolg zijn van bewegingsarmoede en andere ongezonde leefgewoonten. Het stimuleren van lopen en fietsen is een goed middel om Baarnse inwoners meer te laten bewegen. Voor veel mensen is de verleiding om “even de auto te nemen” echter nog steeds te groot, ondanks het feit dat Baarn niet groter is dan 5 km in doorsnee. Invoering van betaald parkeren kan juist die autogebruikers het zetje geven dat hij of zij nodig heeft om uit de auto en op de fiets te springen. Betaald parkeren is dus een goed middel in de strijd tegen bewegingsarmoede.

De gebruiker betaalt

Het is een algemeen gebruikelijk principe dat betaald wordt voor het gebruik van voorzieningen. Zeker als die voorzieningen duur en schaars zijn zoals in het geval van parkeerruimte. Als aan parkeren een prijskaartje hangt, is de kans groot dat we met minder plaatsen toekunnen omdat de bestaande parkeerruimte alleen gebruikt wordt als het echt nodig is. Het is ook eerlijker ten opzichte van de inwoners die heel bewust met hun auto omgaan, of helemaal geen auto hebben. Nu betalen die inwoners in feite mee aan parkeerplaatsen die ze zelden of nooit gebruiken. GroenLinks begrijpt niet dat politieke partijen in Baarn vaak zeggen uit te gaan van het 'profijtbeginsel' (dit is het principe dat openbare voorzieningen zoveel mogelijk betaald moeten worden door degenen die er profijt van hebben), maar desondanks weigeren te praten over betaald parkeren. Het onderwerp ‘betaald parkeren’ wordt tot een politiek taboe verklaard. De verwikkelingen rond het grote parkeerterrein achter de Laanstraat laten goed zien waar dat toe kan leiden. De exploitatie van het herinrichtingsplan is met geen mogelijkheid sluitend te krijgen. De (nog lang niet gerealiseerde) opbrengst van de uitbreiding Noordschil moet straks ingezet worden om het financiële gat van de geplande parkeergarage Laanstraat te dichten, met alle risico’s van dien. Betaald parkeren is dus niet alleen een middel om het gebruik van bestaande parkeerruimte te reguleren, maar het maakt ook gewenste ruimtelijke ontwikkelingen mogelijk.

De winkeliers

De winkeliers staan niet te juichen als we het over betaald parkeren hebben. Op zich is het heel goed te begrijpen dat winkeliers bang zijn voor omzetverlies. Ten slotte komen veel mensen uit de regio naar Baarn om te winkelen. Het instellen van betaald parkeren zou de concurrentiepositie van Baarn in de regio kunnen aantasten. Vaak wordt in deze discussie het ‘Koopstromenonderzoek’ aangehaald (3) waaruit volgens de tegenstanders van betaald parkeren zou blijken dat mensen naar Baarn komen omdat ze hier gratis kunnen parkeren. Maar wat staat er nu echt in dat rapport?

Uit tabel 7.4 op blz. 64 van dit Koopstromenonderzoek blijkt dat het winkelpubliek een hoge waardering toekent aan het parkeertarief in Baarn: een 8,9 met betrekking tot boodschappen in de ‘dagelijkse sector’ en zelfs een 9,5 voor de sector niet-dagelijkse artikelen. Dit lijken fraaie cijfers die we als Baarn in de zak kunnen steken, maar helaas hebben ze weinig betekenis. Natuurlijk hebben mensen desgevraagd een hoge waardering voor het parkeertarief, als ze helemaal niets hoeven te betalen! Het gaat ons echter om de vragen waarom ze naar Baarn zijn gekomen en of ze zich zullen laten afschrikken door een al dan niet bescheiden parkeertarief. Die vragen worden beantwoord, niet specifiek voor Baarn maar in het algemeen, in de tabellen 6.8 en 6.9 op blz. 49 van het Koopstromenonderzoek. In die tabellen staan de antwoorden van alle ondervraagden op de vraag wat zijn/haar twee belangrijkste redenen zijn om zijn/haar favoriete winkelgebied te bezoeken. Voor de dagelijkse sector zijn de meestgenoemde eerste redenen (in volgorde van afnemende belangrijkheid): ‘dichtst bij huis’ (63,6%), ‘prijsniveau winkels’ (10,5%), ‘compleetheid winkelaanbod’ (9,4%), ‘compleetheid aanbod artikelen’ (4,7%), ‘goedkoop’ (2,8%), ‘bereikbaarheid per auto’ (2,7%), ‘parkeertarief’ (2,0%), etc.

Als tweede reden scoort het parkeertarief met 1,0% de negende positie. Evenzo voor de niet-dagelijkse sector, eerste reden: ‘compleetheid winkelaanbod’ (38,4%), ‘dichtst bij huis’ (26,5%), ‘goedkoop’ (9,9%), ‘compleetheid aanbod artikelen’ (8,0%), ‘bereikbaarheid per openbaar vervoer’ (3,6%), ‘sfeer/uitstraling winkelgebied’ (3,4%), ‘prijsniveau winkels’ (2,3%), ‘bereikbaarheid per auto’ (2,1%), ‘parkeertarief’ (1,2%), etc. Als tweede reden scoort het parkeertarief hier met 0,6% de 14de positie. Onze conclusie uit deze cijfers is dat voor de overgrote meerderheid van de ondervraagden betaald parkeren absoluut geen issue is. Ze hebben heel andere redenen om voor een bepaald winkelgebied te kiezen. Bij de dagelijkse boodschappen noemt slechts 1 op de 50 bezoekers het parkeertarief als eerste reden. Bij de niet-dagelijkse boodschappen is dat aantal nog lager. Opvallend is voorts dat hier de bereikbaarheid per openbaar vervoer vaker genoemd wordt dan de bereikbaarheid per auto.

Op basis van de uitkomsten van het Koopstromenonderzoek zijn wij stellig van mening dat de vrees voor omzetverlies bij het invoeren van betaald parkeren ongegrond is. Baarn hoeft het niet te hebben van gratis parkeren. We hoeven niet te concurreren in het marktsegment van de kiloknallers en andere discounts met bodemprijzen. Baarn heeft andere kwaliteiten die maken dat de mensen graag naar Baarn komen. Baarn heeft één van de mooiste en gezelligste centra van de omgeving. Met een breed aanbod van winkels, variërend van de standaard winkelketens tot unieke winkels die je nergens anders kunt vinden. Dat maakt Baarn aantrekkelijk en die aantrekkingskracht zal blijven bestaan, ook als je anderhalve euro moet betalen voor je parkeerplekje.

Literatuur

‘Vaker op de fiets?’ Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid, november 2007
http://www.kimnet.nl/publicatie/vaker-op-de-fiets-effecten-van-overheidsmaatregelen
‘Inventarisatie maatregelen verminderen aantal vervuilende autoritten’, CROW, december 2008
http://www.crow.nl/nl/Binaries/PDF/PDF-Luchtkwaliteit/Definitieve_Rapportage_inventarisatie_maatregelen_korte_ritten.pdf
‘Koopstromenonderzoek Randstad 2004’, Goudappel Coffeng / Intomart, januari 2005
Koopstromenonderzoek Randstad 2004

Blijf op de hoogte

Ja, ik wil mails ontvangen van GroenLinks Baarn.
Naam

E-mailadres

Niet invullen
logo Groenlinks Baarn